روزنوشته

به شخصه جز کسانی هستم که دانشگاه رو دوست دارم. رشته‌م، با اینکه به لطف گسترش هوش مصنوعی خیلی ترند شده و دیگه همه آرزشون شده این که در حوزه کامپیوتر کاری انجام بدن، هنوز رشته دست نخورده‌ای حساب می‌شه و خیلی جاها می‌شه داخلش فعالیت‌های عمیقی داشت و این البته نظریه که یکمی بر خلاف رویه کلی و حرف‌هایی هست که این روزها شنیده می‌شه. حرف‌هایی به این مضمون که برنامه‌نویس‌ها دیگه قراره با هوش مصنوعی جایگزین بشن، مهندسای نرم‌افزار قراره بیکار بشن و ... .

نکته اینه که هوش مصنوعی به عنوان ابزار تازه و کارآمدی که اومده، بازی رو تغییر داده. امروز دیگه نسخه‌های مختلف این مدل‌های زبانی شناخته شده‌ای که ما ازشون استفاده می‌کنیم، به راحتی توانمندی نوشتن کد برنامه‌های کوچیک رو دارن و با کمی دانش کاربر، توانمندی بسیار بالایی در نوشتن برنامه‌های بزرگ رو هم دارن. یعنی عملا خیلی از جاها و مکان‌ها شما می‌تونید با استفاده از هوش مصنوعی کار رو پیش ببرید و نیازی به انسان‌هایی که برنامه‌نویسی انجام بدن وجود نداره.

ماجرا اما وقتی قشنگ می‌شه که کارها جدی‌تر می‎‌شن یا بهینه‌سازی مهمه. هوش مصنوعی همیشه کدی رو به شما می‌ده که کار می‌کنه. یعنی اگر ورودی و خروجی بگیرید و کمی هم دیباگ کنید کدها رو، خیلی جاها مشکل خاصی مشاهده نمی‌کنید؛ اما وقت کارها جدی‌تر هستن، وقتی حریم خصوصی مهمه، وقتی کارها در حوزه پزشکین یا حتی کارهای ساده‌ای مثل طراحی وبسایت که هیچ اهمیت حیاتی از نظر جان انسان‌ها ندارن، چیزی که توان بهینه‌سازی و حل مسائل به صورت واقعی و کارآمد رو داره، دانش انسانی و خلاقیت انسانیه.

برای مثال، من الان می‌دونم که شرکتی که خواهرم توش کار میکنه و یک شرکت مرتبط به تچهیزات جراحیه داره برنامه‌ای می‌نویسه که مدیریت اون تجهیزات رو به صورت هوشمند انجام بده و تیم قبلی (شش ماه قبل) یک برنامه رو با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و حالا دانش خودشون طراحی کرده بودن و ریلیز شده بود و کار می‌کرد و مجوزهای حقوقی لازم رو هم از هلند گرفته بود؛ اما وقتی تیم فعلی بر روی برنامه مستقر شد و خواست توسعه بده، اولا امکان توسعه وجود نداشت؛ چون در برخی بخش‌ها ده‌ها کار یکسان رو به صورت موازی باهم برنامه انجام می‌داد و هر بخشی رو که دست می‌زدی بقیه بهم می‌خورد و بعد نکته این بود که برنامه به ظاهر و درون تست‌های اولیه کارآمد بود؛ اما درون اتاق عمل و در شرایط تست‌هایی که شبیه تر به دنیای واقعی و فرآیند عادی بودن، باگ‌های منطقی متعددی وجود داشتن که رفع کردنشون از حوصله تیم خارج بود.

نتیجه این شد که تیم خواهرم تصمیم گرفتند برنامه رو از اول بنویسن و برای اینکه کسی وجود نداشت که تمام بخش‌ها رو بلد باشه تا تیم رو رهبری کنه، مشورت بده و حتی بخش‌هایی رو انجام بده، دنبال یک نفری گشتن که چنین کاری رو بتونه انجام بده و در نهایت تونستن با هزاران بدبختی یک آدم بسیار خفن رو برای دو روز در هفته( دو روز در هفته که یک هفته در میون غیرحضوریه و حقوقش هم البته از تمام کارمندان شرکت بیشتره) از یک کشور دیگه بیارن و بنا هم بر این شد که استفاده از هوش مصنوعی صرفا در جهت تسریع کارها باشه و اتکای اصلی بر دانش انسانی باشه و حالا که دو سه ماه می‌گذره، برنامه به خوبی کار کرده، در جراحی واقعی استفاده شده و توسعه داده شده.

در واقع هوش مصنوعی به عنوان دستیاری که کمک می‌کنه تا کارها رو سریعتر انجام بدی خوبه؛ اما حداقل با وضعیت فعلی که وجود داره، به نظر می‌رسه همچنان یادگیری مفاهیم اصلی، عمیق‌تر شدن دانش انسانی و به معنای واقعی کلمه مهندس شدن برای همه کسانی که واقعا می‌خوان کاری انجام بدن کار می‌کنه و البته روند همیشگی اینه که کسانی که دانش بالایی دارن و توانمندی وفق دادن خودشون با شرایط مختلف رو دارن غیرقابل حذف شدن هستن و فناوی های جدید، صرفا بهشون کمک می‌کنه تا اینکه جایگزینشون بشه.

حالا چرا دارم بلند بلند اینجا فکر می‌کنم؟

چون تصمیم گرفتم ترم جدید رو با حداقل استفاده از هوش مصنوعی بگذرونم و تلاش کنم تا حداکثر زمانم رو بذارم تا تمرین‌ها رو خودم حل کنم و چیزها رو عمیق‌تر یاد بگیرم و قصد دارم برخلاف روند دو ترم قبلی، ارتباطام با بچه‌ها رو هم کمتر کنم.

فعلا نمی‌دونم چی می‌شه اما به نظر می‌رسه که روند به خوبی داره پیش می‌ره و توی یکی دو روز گذشته هم با تمرینای مختلفی که از فیزیک و برنامه‌نویسی با زبان سی‌پلاس پلاس حل کردم، بیشتر به خودم امیدوار شدم.

حدود یک ماهی هست که سوپر مارکتی زدیم و خداروشکر کار و بار خوب گرفته و مشتری‌هامون هم دارن زیادتر می‌شن.

این وسط همیشه یه سری بچه هستن که همیشه ازمون میان خوراکی و شکلات و کیک و این‌ها می‌خرن و می‌برن و خب من به شخصه کلی حالم خوب می‌شه می‌بینمشون. به خصوص وقتی که مثلا خواهر و برادر باهم اومدن و سر اینکه چی بخرن باهم بحث می‌کنن و من با لبخند می‌شینم نگاهشون می‌کنم و واقعا در اون سن انسان موجود جالبیه.

امروز هم یه دختر بچه، شاید حدودا 4 یا 5 ساله اول اومد ازمون یه آبنبات خرید. بعد یه پنج دقیقه بعد اومد یه آبنبات دیگه با یه شکلات خرید. بعد دوباره بعد پنح دقیقه اومد و هی من برام سوال بود که این چقدر مگه آبنبات دوست داره که هی میاد و میره و پرسیدم: فسقل خانم مگه همین پنج دقیقه پیش اینا نیومدی خریدی.

بعد حالا با مظلومیت و کیوت بودن خاصی که مخصوص خودش بود جواب داد که: آره، داداشم میاد ازم می‌گیرشون. هرچیم براش میخرم باز مال منو میخواد.

و خب من مثلا فکر کردم گفتم خب مثلا داداشش همسنن حدودی یا مثلا یکی دوسال بزرگتره یا چی، بعد یه ده دقیقه که گذشت اینبار با مادرش و برادرش باهم اومدن و دیدیم بعله، برادرش که همه چیزا رو از این می‌گرفت یه پسر بچه‌اس که نصف خودشه قد و اندازه‌ای، هنوز حرف زدن درست بلد نیست و سه تا آبنبات در دست داره یه لیس از این میزنه یه لیس از اون و کلی خندیدم گفتم چه حوصله‌ای داره این دختر که برای داداش کوچیکش هی پنج بار رفت و اومد و تازه بعد مادرشون هم می‌گفت جالا اگه اومدن و پول همراشون نبود بهشون خوراکی و اینا رو بدیم بعد میان حساب می‌کنن که گفتیم با این مظلومیت دخترتون اصلا رایگانم بهش خوراکی میدیم این حرفا نیست اصلا.:)

خلاصه که اول صبح واقعا حالمونو خوب کردن این دوتا بچه بامزه و شیرین.

وقتی ترم یک بودیم و درس مبانی کامپیوتر و برنامه‌نویسی رو پاس می‌کردیم، استادمون همیشه وقتی هر هفته سر شدت تمرین‌ها باهاش بحث می‌کردیم و بهش غر می‌زدیم که تمرین‌ها زیادن و .. می‌گفت که یک سال دیگه که دوباره با این مباحث رو به رو می‌شید و دارید آماده می‌شید که برید سراغ ساختمان داده، این تمرین‌ها که هرکدومش رو پنج شیش ساعت وقت براش صرف می‌کنید توی نیم ساعت حل می‌کنید و با اعتماد به نفس می‌گید دست استاد و تی‌ای‌هاش درد نکنه که انقدر سخت گرفت و درس رو خیلی خوب یاد گرفتیم.

امروز داشتم برای یادآوری و آماده شدن برای یادگیری مباحث مرتبط به شی‌گرایی یکم تمرین انجام می‌دادم و به کلود گفتم یه سری تمرین الگوریتمیک با فلان موضوعات بهم بده تا حل کنم. تمرین‌ها به مراتب سخت‌تر و پیچیده‌تر از تمرینات ترم یکمون بودن و از نظر حجم کدی و ... شاید حدود پنج یا شیش برابر هرکدوم از اون تمرین‌ها بودن و کل تمرین‌ها در یک بازه زمانی چهارساعته انجام شد. بدون کمک هوش مصنوعی، بدون هیچ نظرپرسی از هوش مصنوعی و فقط با فکر خودم و منطق خودم و واقعا باید بگم که دست استادمون درد نکنه. درواقع استادهامون چون استاد کارگاه هم نقش موثری داشت و حالا که نگاه می‌کنم نتایج اون کلاس‌هایی که به جای دو ساعت چهار و نیم ساعت می‌موندیم و بعد با بدبختی اسنپ و اتوبوس به خونه بر می‌گشتم، واقعا می‌ارزید.

در کل فکر می‌کنم کارم سر یادگیری سی‌پلاس‌پلاس به لطف پایه نسبتا قوی که ترم یک برامون ایجاد شد و مباحث رو خوب یادگرفتیم، چندان کار سختی نخواهد بود و می‌تونم خیلی سریع شی گرایی رو هم یادبگیرم.

این روزها فکر می‌کنم که چقدر شفافیت مهمه. درباره اطلاعات، این‌که جامعه بفهمه نمایندگانش در حاکمیت به چه چیزی رای می‌دن یا نمی‌دن، این‌که جامعه بدونه چه شرکت‌هایی که با بودجه دولتی درحال اداره شدن هستن چگونه مدیریت‌شون تقسیم‌بندی می‌شه، این چیز مهمیه. یک مسئله بسیار مهم دیگر هم شفافیت در قانون‌گذاریه.

امروز متن قانون پر سر و صدای این روزها رو که می‌خوندم- من نمی‌‌دونم این متن همون متن اصلی هست یا خیر- اما یک‌جاهایی وقتی نگاه می‌کنی قانون، قانون بدی نیست. یعنی یک تفکری پشتش هست که می‌خواد یکسری مشکلات رو حل کنه؛ اما قانون، فانون شفافی نیست و آدم می‌مونه که برای بخشی از فعالیت‌ها چطور باید برنامه‌ریزی کنه و روند رو پیش‌ ببره که قانون رعایت شده باشه.

بعد از حدود شش ماه بالاخره تمام شد. طولانی‌ترین ترمی بود که داشتیم و واقعا باید بگم که خسته‌کننده بود. استرسش هنوز هم باهامه و هنوز هم فکر می‌کنم که ممکنه این نمره‌ای که برای دوتا از درس‌ها وارد کردن موقتی باشن و موقع تایید نهایی نظر استاد عوض بشه؛ اما در مجموع به نظر می‌رسه که همینه و امیدوارم که تایید بشه و راحت بشم.

حالا حدود یک ماه و بیست روز مهلت برای استراحت و همین‌طور یادگیری مسائل جدید دارم. باید شی‌گرایی رو در زبان سی‌پلاس‌پلاس یادبگیرم و امیدوارم که بتونم به سرعت این رو یادبگیرم. هرچند اگر هم نتونم هم مشکل خاصی برای من پیش نمیاد؛ اما خب بازهم دوست دارم که در همین یک ماه کار تموم بشه تا حدودی و حداقل بر سر پروژه‌های بعدی که قراره ترم بعد داشته باشیم کمی حیال راحت‌تری داشته باشم. میخوام ترم بعد کمتر از Ai استفاده کنم و امیدوارم که بتونم این کار رو واقعا و در مقیاس واقعی انجام بدم.

یادگیری برنامه‌نویسی برام هنوزم جذابه. نوشتن و مطالعه رمانم همینطور و فعلا دارم از مسیر لذت می‌برم؛ اما باید یکم دقیق‌تر برای آینده برنامه‌ریزی کنم.